Kazimierz Lutosławski (1880-1924)
Doktor nauk medycznych teologicznych, jeden z czołowych działaczy Narodowej Demokracji,
współorganizator harcerstwa polskiego, twórca Krzyża Harcerskiego.
Posłuchaj audycji
Kazimierz Lutosławski urodził się 4 marca 1880 r. w Drozdowie, w powiecie łomżyńskim, w rodzinie ziemiańskiej. Ukończył szkołę średnią w Rydze, studia medyczne w Zurychu. Po studiach związał się z Narodową Demokracją i wkrótce stał się współpracownikiem Romana Dmowskiego. Od 1903 r. studiował fizykę w Londynie. W Anglii poznał idee ruchu skautowskiego tworzonego przez gen. Roberta Baden Pawella, czego efektem było założenie po powrocie do kraju Czteroletniego Ogniska Wychowawczego Wiejskiego w Szymonowie i Starej Wsi. Po ukończeniu teologii we Fryburgu 23 czerwca 1912 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk kardynała Mercier'a.
Należał do prekursorów ruchu harcerskiego. W rodzinnym Drozdowie założył pierwsze zastępy "Kruki" i "Czajki". Był członkiem Naczelnej Komendy Harcerskiej na Królestwo (do 1914 r.). Opracował projekt krzyża harcerskiego opartego na wojskowym orderze waleczności, publikował liczne materiały; Czym jest skauting polski, Skauting polski jako system wychowania moralnego, Czuj duch. Szesnaście gawęd obozowych o idei skautingu, Śpiewnik polskiego skauta (te ostatnie pod pseudonimem ks. Jan Zawada). W 1914 r. został doktorem teologii. Po rozpoczęciu działań zbrojnych w 1915 r. ewakuował się na Wschód. Tam początkowo zorganizował w Moskwie polską szkołę średnią, a następnie został kapelanem Brygady Strzelców Polskich. Równolegle współpracował z endecką " Gazetą Polską", "Sprawą Polską", kierował komisją wojskową Rady Polskiej Zjednoczenia Międzypartyjnego, zajmującą się przerzucaniem polskich żołnierzy do Murmańska. Od jesieni 1917 r. redagował pisma "Polak-katolik" i "Wygnaniec". Po powrocie do kraju został członkiem Zarządu Głównego Zjednoczenia Ludowo - Narodowego, publikował prace pedagogiczne, współpracował z "Gazetą Warszawską", "Myślą Narodową", "Harcerzem". Był posłem Sejmu I kadencji, a w drugiej - przewodniczącym komisji konstytucyjnej i regulaminowej, oświatowej, spraw zagranicznych, Związany z ZLN zainaugurował w 1920 r. w Łomży cykl wykładów promujących orientację proendecką "Bankructwo socjalizmu". W czasie wojny polsko-radzieckiej był kapelanem wojskowym. Był głównym autorem wstępu do konstytucji marcowej, roty przysięgi prezydenta i ślubowania poselskiego. W 1922 r. został odznaczony Krzyżem Walecznych. Redaktor tygodnika "Sprawa" (1919-20), wydawca pozycji: Hasła rewolucji w świetle nauki katolickiej, Stronnictwa w kraju i w świecie.
Zmarł 5 stycznia 1924 r. po ciężkiej szkarlatynie. Został pochowany w podziemiach rodzinnego grobowca w Drozdowie.
oprac. dr Krzysztof Sychowicz
Radio Białystok