Fot. W. Wołkow

Informacje o trasie

Szlak rękodzieła ludowego województwa  podlaskiego powstał w 1994r. z inicjatywy Działu Etnografii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. Jego podstawowym celem jest ochrona najciekawszych pracowni i ośrodków twórczości ludowej, kontynuujących wielowiekowe tradycje sztuki i rękodzieła regionu i udostępnienie ich turystom i koneserom sztuki ludowej.

Bogate i żywe do niedawna tradycje sztuki ludowej Podlasia kultywują dzisiaj tylko nieliczne pracownie rękodzielnicze, które warto odwiedzić. Szlak tradycyjnego rękodzieła ludowego woj. podlaskiego wiedzie zachodnim skrajem Puszczy Knyszyńskiej przez Czarną Wieś Kościelną (pracownie garncarskie i kuźnię), Zamczysk (warsztat tradycyjnego wyrobu drewnianych łyżek), Janów i okoliczne wsie: Wasilówka i Nowokolno (pracownie unikatowego tkactwa dwuosnowowego), Sokółkę (pracownia rzeźbiarza ludowego Piotra Szałkowskiego). Proponowane pracownie i ośrodki wytwarzają charakterystyczne wyroby rękodzieła ludowego Podlasia, cenione w kraju i za granicą.

Rocznie pracownie odwiedza kilkanaście tysięcy turystów z kraju i zagranicy.

Projekt trasy etnograficznej: Dział Etnografii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku - Halina Jakubowska i Wojciech Kowalczuk (085) 7421473, wkowalczuk@poczta.wp.pl 

Pracownie tradycyjnego rzemiosła wiejskiego skupione na skraju Puszczy Knyszyńskiej, tworzą szlak rękodzieła ludowego Podlasia. Są unikalnym miejscem spotkań koneserów i miłośników sztuki ludowej z tradycją i archaiczną technologią.

Pracownie posiadają !#!rekomendację!#! działu Etnografii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.

Niepowtarzalna okazja odwiedzenia w ciągu jednego dnia pracowni wiejskich rzemieślników kultywujących wielowiekowe tradycje rękodzielnicze.

Twórcy oferują:
- pokazy wyrobu tradycyjnych wyrobów
- naukę zawodu
- tradycyjne wyroby powstałe w pracowniach

Pracownie można zwiedzać po uzgodnieniu telefonicznym od poniedziałku do soboty.

Do dyspozycji turystów warsztaty wiejskich garncarzy i  kowala i  w Czarnej Wsi Kościelne, pracownia łyżkarza w Łapczynie, warsztaty unikatowego tkactwa dwuosnowowego w Janowie, Nowoklolnie, Wasilówce, pracownia rzeźbiarza w Sokółce.

A. Kowalstwo
Kuźnia jednego z najaktywniejszych kowali na Podlasiu, łącząca tradycje kowalstwa ludowego i artystycznego.
Warsztat kowalski:

1. Mieczysław Hulewicz
   Czarna Wieś Kościelna, ul. Sosnowa 4a
   Tel. (085) 7109089

B. Garncarstwo
Czarna Wieś Kościelna - jeden z ostatnich działających w Polsce ośrodków ceramiki siwej.
Pracownie garncarskie kultywują XVIII wieczne tradycje ręcznego wyrobu ceramiki siwej.

Warsztaty garncarskie:

1. Bolesław Piechowski
   Czarna Wieś Kościelna, ul. Piękna 27 i
   Tel. (085) 7109074
2. Mirosław Piechowski
   Czarna Wieś Kościelna, ul. Piękna 27a
   Tel. (085) 7109134
3. Jan Kudrewicz
   Czarna Wieś Kościelna, ul. Sosnowa 19
   Tel. (085) 7109085
4. Adam i  Paweł Piechowski
   Czarna Wieś Kościelna, ul. Piękna 29
   Tel. (085) 7109023
5. Stanisław Mosiej
   Czarna Wieś Kościelna, ul. Piękna 69
   Tel. (085) 7109080

C. Łyżkarstwo
Ostania pracownia łyżkarska w Zamczysku, wsi specjalizującej się od końca XIX wieku w wyrobie drewnianych łyżek i warząchwi. W pracowni zachowana archaiczna technologia wytwarzania łyżek przy pomocy prostych ręcznych narzędzi.
&.Pracownie wyrobu łyżek:

1. Mieczysław Baranowski
   Zamczysk 10
   tel. (085)7109321

D. Tkactwo dwuosnowowe:
Janowski ośrodek tkactwa dwuosnowowego. Jedyny w Polsce ośrodek kultywujący oryginalną technikę tkactwa dwuosnowowego. W wiejskich pracowniach, na ręcznych krosnach tkaczki tworzą wełniane tkaniny o niepowtarzalnej urodzie.

Pracownie tkackie:

1. Teresa Pryzmont
   Wasilówka 9 (kol.), gm. Janów
   Tel. (085). 7216364
2. Alicja Kochanowska
   Janów, ul. Nadrzeczna 3
   Tel. (085) 7216036
3. Filomena Krupowicz
   Janów, ul. Sokólska 50
   Tel. (085) 7216128
4. Ludgarda Sieńko
   Janów, ul. Sokólska 8
   Tel. (085) 7216174
5. Helena Malewicka
   Nowokolno, gm. Janów
   Tel. (085) 7216062

Izba Tkactwa Dwuosnowowego
Miejsko - Gminny Ośrodek Kultury, Janów, ul. Białostocka 14a
Stała ekspozycja tkanin miejscowych tkaczek. Tu uzyskają Państwo informacje (codziennie w godzinach 8.00-16.00, tel. 085 7216142) o poszczególnych pracowniach tkactwa dwuosnowowego.

E. Pracownia rzeźbiarska:
Piotr Szałkowski, członek  STL, wieloletni prezes białostockiego Oddziału Stowarzyszenia Twórców Ludowych.
Tworzy rzeźbę ludową o tematyce religijnej, biblijnej, o tematyce wiejskiej (postaci mieszańców wsi, często przy tradycyjnych zajęciach wiejskich) i przyrodniczej ( ptaki). Prace w zbiorach muzealnych oraz polskich i zagranicznych prywatnych kolekcjach.

&.Pracownia rzeźbiarska:

1. Piotr Szałkowski
   Sokółka, ul. Mickiewicza 22
   Tel. (085) 7115332

Dojazd:

1. Z Białegostoku dojazd drogą nr 18 w kierunku przejścia granicznego w Kuźnicy Białostockiej. Zjazd na 21 km do Czarnej Białostockiej, dalej do Czarnej Wsi Kościelnej. Następnie przez Chmielnik (zjazd do Zamczyska), Niemczyn, Sitkowo, Białousy do Janowa (55 km) i Sokółki.
    W Czarnej Wsi Kościelnej po zwiedzeniu kuźni Mieczysława Hulewicza warto odwiedzić pracownie garncarskie Jana Kudrewicza oraz Bolesława i Mirosława Piechowskich.
    W Chmielniku, zbaczając z głównej drogi dojadą Państwo do Zamczyska (2 km), gdzie znajdują się warsztaty wyrobu drewnianych łyżek Mieczysława Baranowskiego. Z Zamczyska wędrując drogą gruntową w kierunku Niemczyna (ok. 600 m.) możemy dotrzeć do wczesnośredniowiecznego grodziska "Zamek". Powrót na trasę przez Chmielnik.
   
2. W Janowie w Gminnym Ośrodku Kultury ul. Białostocka 14a należy odwiedzić Izbę Tkactwa Dwuosnowowego w której eksponowane są tkaniny miejscowych tkaczek. Tu uzyskają Państwo informacje (codziennie w godzinach 8.00-16.00, tel. 085 7216142) o poszczególnych pracowniach tkactwa dwuosnowowego. W Janowie warto poznać pracownie znanych tkaczek tkanin dwuosnowowych: Alicji Kochanowskiej, Filomeny Krupowicz, i Ludgardy Sieńko oraz w pobliskiej Wasilówce warsztat Teresy Pryzmont i w Nowokolnie - Heleny Malewickiej.
   
3. W Sokółce pracownia rzeźbiarza ludowego Piotra Szałkowskiego i wystawa wyrobów sztuki ludowej w Izbie Stowarzyszenia Twórców Ludowych (ul. Mickiewicza 22)
   
4. Z drogi nr 19 Białystok -Augustów i dalej do przejść granicznych w Ogrodnikach i Budzisku. Zjazd na 38 km . w okolicy Korycina na drogę lokalną nr 672 do Janowa (18 km). Z Janowa do Chmielnika (19 km) (zjazd do Łapczyna i Zamczyska) i dalej do Czarnej Wsi Kościelnej (5 km)
   
5. Z Sokółki (droga nr 18) drogą lokalną 673 do Sokolan (8 km), dalej drogą 672 do Janowa (18 km) Zamczyska (19 km) i Czarnej Wsi Kościelnej (5 km)
   
6. Z Sokółki możliwość powrotu do Białegostoku szlakiem tatarskim przez Bohoniki i Kruszyniany.

Wojciech Kowalczuk
Dział Etnografii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku
tel. (85) 74 21 473
wkowalczuk@poczta.wp.pl